TPPU.org

Internet jest chorobliwie atrakcyjny dla tych, którzy mało cieszą się prawdziwym życiem.

Ks. Marek Dziewiecki

W tej chwili nie uznaje się jeszcze uzależnienia od Internetu za chorobę, ale Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne planuje umieszczenie takiego rozpoznania na liście chorób w 2013 roku (źródło Onet.pl).

Do objawów uzależnienia od Internetu zalicza się (biorąc pod uwagę kryteria diagnostyczne stosowane w uzależnieniu od substancji psychoaktywnych):

• Doświadczenie intensywnego pragnienia włączenia komputera i wejścia do Internetu (tzw. „głód Internetu”),
• Internet staje się lekiem na samotność, smutek, niepokój, pustkę, zawiedzione uczucia, niskie poczucie własnej wartości itd.,
• Przeżywanie dyskomfortu fizycznego, jeśli kontakt z komputerem jest niemożliwy (niepokój, zmienny nastrój, prowadzący nawet do depresji, zachowania agresywne, problemy z koncentracją, ból głowy, zaburzenia snu, bębnienie palcami imitujące korzystanie z klawiatury w sytuacjach niezwiązanych z komputerem),
• Problemy z kontrolowaniem czasu korzystania z Internetu,
• Koncentracja życia wokół komputera,
• Czas na inne, alternatywne źródła przyjemności jest ograniczany,
• Coraz większa potrzeba spędzania czasu w sieci dla osiągnięcia satysfakcji,
• Korzystanie z komputera czy sieci mimo wiedzy o szkodliwości tej czynności dla zdrowia.

Jeśli spośród powyższych objawów wystąpiły 3 w ciągu roku, można postawić diagnozę uzależnienia.

KTO JEST NAJBARDZIEJ PODATNY NA UZALEŻNIENIE SIĘ OD SIECI?

1. Dzieci – trudno im oddzielić to co dobre od tego, co złe, rozwijają się i nie są emocjonalnie gotowe na określone treści pojawiające się w Internecie.
2. Osoby młode – często w kryzysie wieku dorastania, poszukujące odpowiedzi na wiele pojawiających się w tym okresie pytań, właśnie w sieci.
3. Osoby z problemami emocjonalnymi- wycofane, nieśmiałe, izolujące się, o niskim poczuciu własnej wartości- w Internecie mogą czuć się bezpiecznie, nikt nie zna ich ani ich słabości.
4. Osoby traktujące Internet jako swego rodzaju ucieczkę od rzeczywistości, która wydaje im się szara, monotonna.
5. Osoby traktujące Internet jako sposób na nudę i zabijanie wolnego czasu. Może towarzyszyć temu złudne przekonanie, że „jak siedzę w sieci to przecież poznaję nowe technologie, rozwijam się”.
6. Osoby, które przestały zażywać środki psychoaktywne a nie wypracowały jeszcze skutecznych, konstruktywnych sposobów radzenia sobie z napięciem (w sposób nie nałogowy), kiedy zamieniają substancję na Internet.
7. Mężczyźni, którzy w sieci szukają okazji do dominacji nad innymi, kontrolowania, czy władzy.
8. Kobiety szukające wsparcia, przyjaźni, romansu.
9. Osoby bez stałego zajęcia, bezrobotne, zmuszone do pozostawania w domu, samotne.
10. Osoby spędzające w sieci więcej niż 6 godzin dziennie.

RODZAJE ZACHOWAŃ ZWIĄZANYCH Z NADUŻYWANIEM INTERNETU

• obsesyjne granie w gry,
• ciągłe porządkowanie informacji na komputerze,
• ciągłe rozbudowywanie komputera by był szybszy, lepszy, wydajniejszy,
• oglądanie, kupowanie, kopiowanie pornografii komputerowej,
• relacje internetowe- zawieranie przyjaźni przez ICR, czaty, kawiarenki internetowe, grupy dyskusyjne,
• hazard on- line,
• aukcje internetowe,
• zakupy w sieci,
• ściąganie z Internetu programów, filmów muzyki.

Opisane powyżej aktywności mogą stanowić problem, jeżeli:

• pochłaniają zbyt dużo czasu;
• stanowią jedyny sposób radzenia sobie z problemami lub ucieczkę od nich;
• człowiek wykonuje je nadal mimo określonych szkód, jakie z tych czynności wynikają np. dług, kłopoty z prawem, problemy w pracy czy szkole;
• odbywają się kosztem innych ważnych aktywności, relacji, zainteresowań.

JAK ROZWIJA SIĘ UZALEŻNIENIE?

Etap zaangażowania

Na tym etapie człowiek przeżywa zaciekawienie, czasem fascynację możliwościami Internetu; odkrywa wpływ przebywania w sieci na nastrój. Zwykle jednak pojawia się refleksja i świadomość, że medium to ma swoje ograniczenia. Większość osób pozostaje na tym poziomie używania komputera.

Etap zastępowania

W tym okresie człowiek zaczyna zastępować uczucia tym co robi w Internecie. Jak się czuje poirytowany, smutny, niezrozumiany, szuka rozwiązań swoich problemów i ulgi w sieci. Na tym etapie następuje coraz większa koncentracja życia wokół komputera- centrum świata; ważniejsze staje się samo przebywanie w sieci niż jej treści (bezsensowne, wielogodzinne przeglądanie stron, aukcji).

Etap ucieczki

Coraz bardziej doświadcza się braku komputera i Internetu poza wirtualnym światem. Rodzina, otoczenie uskarża się na brak kontaktu z daną osobą, choć ona sama może mieć poczucie bogatego życia społecznego a z drugiej strony pogłębiać się mogą objawy depresyjne i poczucie winy w wyniku zaniedbania (np. obowiązków rodzinnych). Dochodzi często do konfliktów, próby odseparowania danej osoby od komputera. Często charakterystyczne jest tzw. ukrywanie faktów związanych z zachowaniami komputerowymi, pomniejszanie czy zaprzeczanie. W tej fazie aktywność wirtualna spełnia rolę „protezy” dla poczucia własnej wartości, które tylko przy jej pomocy jest realizowane.

JAK LECZYĆ?

1. Przyznanie się przed sobą do problemu.
2. Nie jest konieczne zachowanie abstynencji od sieci.
3. W leczeniu chodzi o przywrócenie kontroli nad zachowaniem, które przynosi przykre konsekwencje.
4. Istotne jest szukanie innych sposobów na sytuacje, kiedy „ciągnie” do komputera.
5. Nauczenie się rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych może skutecznie pomóc poradzić sobie z nawrotem problemów).
6. Nauka zdrowego życia emocjonalnego.
7. Jeśli problem dotyczy dziecka, potrzebne będzie spotkanie się specjalisty z całą rodziną.

WSKAZÓWKI

Jeszcze nie jesteś uzależniony ale coś Cię niepokoi…

1. Sprawdź co zajmuje Ci najwięcej czasu i od czego jest Ci się najtrudniej oderwać (przeglądanie stron, aukcje, rozmowy, fora, poczta).
2. Wprowadź jasne reguły korzystania z tego obszaru co do czasu, okoliczności i pory dnia.
3. Obserwuj siebie- swoje myśli, uczucia związane z Internetem a zwłaszcza tym, co Ciebie niepokoi (na ile Cię to wiąże i pochłania w porównaniu do innych życiowych spraw).
4. Zgłoś się do specjalisty- wtedy łatwiej będzie się wspólnie nad tym zastanowić.

Znacznie łatwiej jest wchodzić w uzależnienie niż z niego wychodzić.

Rozpoznajesz uzależnienie

1. Najprościej jest zgłosić się do specjalisty.
2. Jeśli z różnych przyczyn nie możesz tego zrobić to:
   1. Spróbuj wprowadzić zasadę niekorzystania z tego, od czego jesteś uzależniony przez 24 godziny- jeśli to Ci się uda, przedłuż o następne a potem o kolejne itd. To tylko początek drogi, ale jeśli Ci się uda, potem może być łatwiej.
   2. Kiedy czujesz chęć skorzystania z Internetu a szczególnie z tego co jest dla Ciebie problemem, staraj się odwrócić uwagę, zajmij się czymś.
   3. Staraj się uregulować tryb życia i planować to, co ma się w nim wydarzyć- to pomoże poradzić sobie z chęcią sięgania po Internet jako sposobu na nudę.
   4. Zmień miejsce, w którym pracowałeś najczęściej na komputerze – nowe będzie się Tobie mniej kojarzyło z poprzednim postępowaniem.
   5. Ułóż sobie swoją hierarchię ważności i staraj się nią kierować.

Znacznie łatwiej poradzić sobie z uzależnieniem z pomocą drugiego człowieka niż w pojedynkę.

To nie jest recepta jak wyjść z uzależnienia, to pomoc jak zacząć!

Twój partner ma problem

2. Zgłoście się do specjalisty.
3. Nie kontroluj, nie sprawdzaj, nie śledź – to uwikła Ciebie a nie zmieni postępowania partnera.
4. Rozmawiaj, rozmawiaj, rozmawiaj.
5. W rozmowach staraj się trzymać konkretnych sytuacji, które się wydarzyły.
6. Umawiaj się na konkretne zmiany i trzymaj się tych umów.
7. Ustal konsekwencje złamania umowy i się ich trzymaj.

To problem partnera, nie Twój, nie daj się uwikłać!

Twój dziecko ma problem

1. Zainteresuj się tym, co dziecko robi w Internecie.
2. Staraj się o tym rozmawiać, dopytaj o szczegóły- to może być ważna wiedza na temat jego zainteresowań, problemów, potrzeb, braków.
3. Ustal wspólnie regulamin korzystania Internetu, w którym będą określone zarówno prawa jak i obowiązki, to co wolno i czego nie wolno dziecku robić a także konsekwencje za jego niedotrzymania.
4. Dziecko współtworzy regulamin i zawarte w nim są również prawa i obowiązki rodzica.
5. W przypadku złamania reguł staraj się nie robić awantur, grozić, straszyć, lecz rozmawiaj konkretnie o tym, jaka była umowa, oraz jakie były konsekwencje jej niedotrzymania.
6. Jeżeli to nie pomoże udaj się do specjalisty.