|
Program nastawiony jest na realizację profilaktyki w ramach strategii uniwersalnej. Ma za zadanie kształtować postawy sprzyjające życiu bez substancji psychoaktywnych, uzależniających oraz przygotować grupy młodzieży, które wyposażone w specyficzne umiejętności dotyczące mechanizmów powstawania szkód w związku z używaniem przez młodzież środków psychoaktywnych oraz ogólne umiejętności radzenia sobie z problemami życiowymi i emocjonalnymi, będą tworzyć w swoich środowiskach lokalnych swoiste lobby na rzecz zdrowego, wolnego od substancji chemicznych stylu życia.
1. RODZAJ PROGRAMU
- Profilaktyczno–edukacyjny
2. OGÓLNE CELE PROGRAMU
- Przeciwdziałanie uzależnieniom oraz promocja zdrowia.
- Przeciwdziałanie patologiom społecznym.
- Kształtowanie postaw prozdrowotnych i prospołecznych wśród młodzieży.
- Tworzenie przez młodzież w swoim środowisku lokalnym swoistego lobby na rzecz zdrowego, wolnego od substancji chemicznych stylu życia.
- Uwrażliwienie młodych ludzi na kłopoty innych/swoich rówieśników/ oraz zdobycie przez nich podstawowych umiejętności udzielania pomocy w sytuacjach problemowych.
- Stworzenie możliwości nawiązania pierwszego kontaktu dla osób jej potrzebujących.
- Wzmacnianie norm i wartości społecznych.
- Podwyższenie kompetencji psychospołecznych.
3. ODBIORCY PROGRAMU
Krótka charakterystyka, sposób rekrutacji, kryteria kwalifikacji.
Program adresowany jest głównie do młodzieży szkół ponadpodstawowych i starszej, chcącej w przyszłości pełnić rolę LIDERA profilaktyki uzależnień i promocji zdrowia w swoich grupach rówieśniczych oraz zdobyć status Młodzieżowego Lidera Promocji Zdrowia. Głównym motywem zaangażowania się w działania profilaktycze, wg. badań ankietowych przeprowadzonych z grupami liderskimi z lat ubiegłych, jest chęć pomocy innym oraz zainteresowanie uczestników własnym rozwojem.
W zajęciach uczestniczy:
- młodzież w wieku 14 - 22 lata (ze środowisk szkolnych, akademickich).
- młodzież niezwykle aktywna, której pasją jest działanie na rzecz zdrowia rówieśników.
- młodzież, która zainteresowana jest własnym rozwojem.
Nabór odbywać się będzie poprzez:
- współpracujących z nami pedagogów, psychologów szkolnych, nauczycieli, wykładowców akademickich, wychowawców różnych placówek, dyrektorów,
- rozdawnictwo ulotek z zaproszeniem do udziału w programie,
- ogłoszenia naboru w mas mediach /prasa, komunikaty radiowe, telewizyjne/
- propagowanie działań w mas mediach /radio, prasa, telewizja lokalna i regionalna /oraz współpraca z organizacjami pozarządowymi,
- informacje o programie oraz naborze zamieszczone na stronie internetowej TPPU.
Zajęcia w grupach mają charakter dobrowolny. Uczestnikom prezentowana jest oferta programowa. Program nie obejmuje pracy z osobami zażywającymi środki psychoaktywne!
4. POZOSTALI ODBIORCY
Program nastawiony jest na współpracę:
- z kadrą pedagogiczną /nauczyciele, wychowawcy, katecheci, pedagodzy, dyrektorzy placówek itp./
- z przedstawicielami organizacji rządowych i pozarządowych pracującymi z młodzieżą
- z zainteresowanymi rodzicami, którzy zgłoszą się o pomoc, poradę, informacje
- z przedstawicielami mediów
Program obejmuje również:
- pomoc merytoryczną w zakresie podejmowania przez liderów młodzieżowych różnych form aktywności profilaktycznej, prozdrowotnej
- pomoc pedagogiczno-psychologiczną dla młodzieży i dorosłych w ramach zadania
5. OPIS PROGRAMU
Program nastawiony jest na realizację profilaktyki w ramach strategii I i II rzędowej oraz promowanie zdrowego stylu życia w środowisku młodzieżowym. Realizowany jest w rocznym cyklu szkoleniowym przez okres 9 m-cy podzielonym na dwa etapy: (z wyłączeniem wakacji letnich i ferii zimowych),
- I etap programu obejmuje 20 sesji warsztatowo – szkoleniowych w postaci 2 godzinnych spotkań 1 raz w tygodniu w łącznej ilości 40 godzin i kończy się wydaniem certyfikatów uczestnikom.
- II etap (zaawansowany) to pogłębione zagadnienia z zajęć warsztatowo – szkoleniowych: 18 sesji 2 godzinnych = 36 godzin zajęć oraz zintensyfikowana realizacja działań profilaktycznych na rzecz społeczności lokalnej (happeningi, akcje masowe, edukacja rówieśnicza w szkole i poza szkołą, poradnictwo rówieśnicze, kolportaż materiałów informacyjnych, edukacyjnych).
Planowany termin spotkań: Pn-Pt w godzinach przed i popołudniowych.
Podstawowym środkiem do osiągnięcia założonych celów jest przekazanie uczestnikom programu, wiedzy i umiejętności dotyczących mechanizmów powstawania szkód zdrowotnych i psychospołecznych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych oraz radzeniu sobie z problemami życiowymi i emocjonalnymi.
Proponowane bloki tematyczne obejmujące treści programowe Spotkanie organizacyjne. Tworzenie grup uczestników (x 1 godzina)
- Uczestnictwo w grupie (2 spotkania x 2 godziny)
- Wzajemne poznawanie się, integracja, ustalenie praw i zasad.
- Nawiązanie bliższych kontaktów oraz lepszego poznania się.
- Pojęcie Zdrowia i Promocji Zdrowia (2 spotkania x 2 godziny)
- Rozpoznawanie własnych potrzeb oraz podejmowanie odpowiedzialnych decyzji dotyczących zdrowia.
- Spędzanie wolnego czasu w sposób bezpieczny i twórczy
- Ty i ja – jak rozmawiać. Doskonalenie umiejętności porozumiewania się. Trening interpersonalny (2 spotkania x 2 godziny)
- Poziomy komunikacji. Aktywne słuchanie
- Komunikacja niewerbalna i bariery komunikacyjne
- Trening umiejętności intrapersonalnych (2 spotkania x 2 godziny)
- Wzmacnianie poczucia własnej wartości. Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
- Wzmacnianie samoświadomości oraz pozytywnego obrazu samego siebie. Udzielanie i przyjmowanie pozytywnych informacji zwrotnych
- Radzenie sobie ze stresem. Rozwiązywanie konfliktów (3 spotkań x 2 godziny)
- Zrozumienie istoty i przyczyn stresu, poznanie czynników stresogennych i własnej odporności na stres
- Ćwiczenia relaksacji. Redukowanie napięć emocjonalnych
- Rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem. Konstruktywne rozwiązywanie problemów
- Asertywność, sztuka odmawiania, indywidualność czy konformizm? (3 spotkania x 2 godziny)
- Sztuka rozpoznawania zachowań asertywnych, kwestionariusz asertywności
- Kiedy używać umiejętności asertywnych. Trening odmawiania.
- Prawa jednostki, model „O.W.P.S.”
- Profilaktyka uzależnień (6 spotkań x 2 godziny).
- Wprowadzenie do tematyki uzależnień. Poznanie podstawowych pojęć, identyfikacja środków psychoaktywnych /nielegalnych i legalnych/, przedstawienie mechanizmów psychologicznych oraz faz uzależnienia
- Nastolatek zdrowy – nastolatek uzależniony. Konsekwencje zdrowotne, psychospołeczne
- Wpływ grupy rówieśniczej na decyzje o zażywaniu narkotyków4. Trening umiejętności udzielania pomocy. Formy pomocy specjalistycznej
- Wprowadzenie do tematyki HIV/AIDS, fakty a fikcja
- Ryzykowne zachowania wynikające z bycia pod wpływem narkotyków a zakażenie wirusem HIV oraz chorobami przenoszonymi drogą płciową
- Podsumowanie zrealizowanego Programu (1 spotkanie x 2 godziny)
- Informacje zwrotne, wypełnienie końcowych ankiet ewaluacyjnych
- Uroczyste wręczenie certyfikatów
6. ZADANIA
- Promowanie zdrowego stylu życia w środowisku młodzieżowym, bez odwoływania się do substancji chemicznych.
- Dostarczenie rzetelnych informacji o zagrożeniach związanych z używaniem substancji psychoaktywnych oraz sposobach zapobiegania uzależnieniom.
- Zdobycie przez młodzież umiejętności interpersonalnych, psychospołecznych.
- Zdobycie umiejętności udzielania pomocy swoim rówieśnikom.
7. SPODZIEWANE EFEKTY
- Podwyższenie poczucia własnej wartości młodzieży.
- Wykształcenie umiejętności społecznych, interpersonalnych.
- Dostarczenie wiedzy o uzależnieniach.
- Promowanie zdrowego stylu życia /bez środków chemicznych/.
- Nawiązanie i kształtowanie pozytywnych relacji z rówieśnikami.
- Przekazywanie zdobytej wiedzy i umiejętności w grupach rówieśniczych /tzw. edukacja rówieśnicza/.
- Rozwój zainteresowań.h. Zdobycie umiejętności odmawiania i zachowań asertywnych.
- Zdobycie umiejętności udzielania pomocy poprzez rozmowy pierwszego kontaktu, rozmowy motywacyjne, wskazanie placówek specjalistycznych dla osób zainteresowanych.
Wskaźniki bazowe:
W roku 2001/2009 objęliśmy programem łącznie ok. 800 osób, w wieku 15 - 22 lata, bezpośrednio uczestniczących w warsztatach, którzy uzyskali status lidera profilaktyki uzależnień i promocji zdrowia, pozostałe osoby to odbiorcy działań środowiskowych, akcji profilaktycznych.
8. METODY i techniki PRACY
- mini wykład
- burza mózgów
- drama
- dyskusja panelowa
- obserwacja uczestnicząca: metoda pracy oparta na wspólnym doświadczeniu realizatora oraz uczestników w procesie grupowym, mająca na celu wnikliwe poznanie różnych sytuacji problemowych poszczególnych uczestników oraz całej grupy.
- obserwacja otwarta: realizator zbiera informacje zwrotne od uczestników, prowadzi sprawozdawczość, z każdego przeprowadzonego zadania (dziennik obserwacji).
- wizualizacja
- sondaż opinii
- opowiadanie o swoich przeżyciach
- praca w małych grupach
- praca w parach
- praca indywidualna
- dyskusja
- rysunek
- konsultacje merytoryczne dla realizatorów młodzieży
- edukacja środowiskowa
- happeningi
- spotkania superwizyjne
- ewaluacja programu
9. REALIZATORZY PROGRAMU
Program realizowany jest przez wyspecjalizowaną kadrę, przeszkoloną w pracy z młodzieżą oraz z zagadnień nowoczesnej profilaktyki. Osoby te ponadto posiadają duże doświadczenie w pracy z grupami.
OD AUTORA I REALIZATORÓW PROGRAMU
Pragniemy zainteresować Programem jak największą liczbę młodzieży, której pasją jest działanie na rzecz promocji zdrowia w środowisku lokalnym, niezwykle aktywnej, pragnącej pomagać innym oraz chcącej inwestować w rozwój osobisty.Pierwsze edycje Programu były realizowane w latach 2001-2009, kolejna edycja kontynuowana jest w roku bieżącym. Z opinii młodzieży i badań ankietowych wynika, że program cieszy się uznaniem i dużym zainteresowaniem samych uczestników oraz instytucji współpracujących przy realizacji Programu.
ROLA LIDERÓW MŁODZIEŻOWYCH W KSZTAŁTOWANIU WZORCÓW ZDROWEGO STYLU ŻYCIA
Działania młodzieżowych liderów polegają głównie na:
- Edukacji rówieśników w zakresie medycznych, psychicznych i społecznych oraz prawnych skutków zażywania substancji psychoaktywnych.
- Wspieraniu oraz pomocy rówieśnikom mających problemy osobiste.
- Rozdawnictwie materiałów edukacyjno - informacyjnych połączonych z rozmową pierwszego kontaktu.
- Aktywnym udziale i organizacji festynów lokalnych promujących zdrowy styl życia.
- Informowaniu o punktach poradnianych, medycznych, ośrodkach leczniczych.
- Organizowaniu na uczelniach, w szkołach, internatach, Domach Dziecka - punktów informacyjnych połączonych z indywidualnymi rozmowami, kolportażem ulotek, plakatów itp.
- Organizowaniu lokalnych akcji masowych, happeningów, wraz z uruchomieniem w czasie trwania akcji ulicznych punktów konsultacyjnych, udzielanie informacji o bezpłatnych konsultacjach specjalistycznych, poradach dla zainteresowanych osób.
- Inicjowaniu otwartych debat dla młodzieży i dorosłych.
- Współpracy z przedstawicielami lokalnych i regionalnych mediów.
- Uaktualnianiu informacji o Liderach i podejmowanych przez nich działaniach na stronach internetowych TPPU www.tppu.org.
|